Écht samenwerken is Moerdijkse succesformule jeugdzorg-aanpak

Alle betrokken partijen (zowel binnen als buiten de gemeente) die op een of andere manier te maken hebben met Moerdijkse jongeren en hun hulp- en/of zorgvraag werken sinds de coronacrisis nauwer dan ooit samen. Doel: kortere wachtlijsten en sneller de juiste zorg en ondersteuning voor die jongeren die het nodig hebben. En het werkt.

Uitgangspunt van de Moerdijkse jeugdzorg was en is: zo vroeg mogelijk ‘lichtere’ hulp bieden om te kunnen zorgen dat ‘zwaardere’ hulp straks niet nodig is. En natuurlijk zorgen dat die ‘zwaardere’ hulp er is wanneer nodig. Met het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) als de spil en regisseur. Nauwe contacten met scholen, jongerenwerkers en andere West-Brabantse gemeenten waren er al. Maar het kon allemaal nog wel wat beter, was de conclusie toen tijdens de coronacrisis ook in Moerdijk steeds meer hulpvragen bij het CJG binnenkwamen, Jongerenwerk meer mentaal gerelateerde vragen kreeg, het Zevenbergse Markland College het aantal leerlingen in de noodopvang zag stijgen en de wachtlijsten voor jeugdhulp groeiden.

CJG Moerdijk, Jongerenwerk van ‘meer Moerdijk’, gemeente, Markland College, GGZ, GGD: de onderlinge contacten die er al waren zijn afgelopen jaar geïntensiveerd en uitgebreid. De jeugdprofessionals van het CJG overleggen nu regelmatig met de ondersteuningscoördinator van het Markland College. Jongerenwerk zorgde voor een Adviespunt op het Markland College waar jongeren kunnen aankloppen. Jeugdprofessionals werken in plaats van op kantoor af en toe in het Jongerencentrum.

De Jongerenwerker komt wekelijks op school. Trainingen van bijvoorbeeld GGZ voor en met jongeren worden gegeven in jongerencentrum Tune, het gebouw van Jongerenwerk Moerdijk. En er is een GGZ-steunpunt, bedoeld om zorg en onderwijs te verbinden en op school echt iets aan te bieden, laagdrempelig, zonder dat leerlingen ergens ingeschreven staan bij de GGZ of gemeente. Bij dit centrale meldpunt (waarin ook GGD, Jongerenwerk en de gemeente actief zijn) kunnen docenten of een van de andere partijen zich ook melden als er signalen zijn dat het niet goed gaat met een leerling. Vervolgens wordt er snel geschakeld met professionele hulp als dat nodig is, of met een van de andere partijen. Uitgangspunt: korte lijntjes en snelheid en maatwerk, om zo snel mogelijk de hulp te bieden die nodig is. En waarschijnlijk blijft het hier niet bij. De intentie is er om de samenwerking uit te breiden met het primair onderwijs-veld en zelfs regionaal (de buurgemeentes Halderberge en Roosendaal).

“Ik heb bijvoorbeeld nauw contact met de Ondersteuningscoördinator van het Markland College”, geeft Veerle Verstralen (Jeugdpreventiewerker GGZ West-Brabant) als een van de voorbeelden van de samenwerking. “Zij signaleert en filtert op school. Zit een van de leerlingen niet goed in zijn of haar vel? Dan kan ik er een gesprek mee hebben, en dan kan het ook zijn dat we concluderen we dat Jongerenwerk een betere optie is. Op school is de ondersteunings-coördinator de spin in het web en verdeelt alle casussen onder de juiste hulpverlenende instantie, bij de gemeente hebben CJG en GGD samen een ‘verdeeloverleg’ waarbij ze de casussen verdelen. We willen de juiste schakel zo snel mogelijk maken.”

Jojanneke van Vugt (Ondersteuningscoördinator Markland College): “Wij vinden het belangrijk dat we als school niet op de stoel van de hulpverlener gaan zitten, maar we betrekken die er wel op tijd bij als dat nodig is. Zo kijken we samen welke inzet nodig is en wie welke rol vervult. Met steeds als vraag welke ondersteuning het beste aansluit bij de jongere.”

“Op die groeiende wachtlijsten voor jeugdhulp zien we soms ook casussen waarvan wij denken: die hoeven helemaal niet meteen naar de zwaardere hulpverlening, en dus nog langer te wachten”, vertelt Stephan Beute (Jongerenwerker bij ‘meer Moerdijk’). “Soms zijn die jongens en meiden preventief al beter af als ze bij ons even goed komen kletsen en een passend vrijblijvend advies krijgen. Zo hebben we al meerdere malen zogenaamde grote hulpvraagstukken getackeld. Maar we kunnen juist ook hulpvragen signaleren die nog niet opgepakt waren. En soms volgen we twee sporen tegelijk, als blijkt dat we iemand zo het beste en snel kunnen helpen.”

“De korte lijnen, daar gaat het om”, vult Jojanneke van Vugt aan. “De mentor op school en Jongerenwerk kunnen wel mogelijke hulpvragen signaleren, maar als ze niet kunnen aankloppen bij de juiste partner blijft het hangen binnen de school. En dus heb je de partners nodig, die bereikbaar zijn, elkaar kennen en bij wijze van spreken aan een half woord genoeg hebben. Twee jaar geleden was het risico dat mogelijke hulpvragen bleven hangen veel groter, waardoor de problemen natuurlijk alleen maar groter werden omdat men moest wachten op de juiste ondersteuning. Doordat we nu veel beter en intensiever samenwerken hebben we daar echt iets aan kunnen doen.”

“We kunnen inderdaad sneller handelen en de preventie is verbeterd”, concludeert Marco Overduin (Jeugdprofessional bij CJG Moerdijk). “En doordat we zo effectief samenwerken kunnen we zorgen dat jongeren sneller de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben en het nergens vastloopt. Bijvoorbeeld doordat we elkaar niet vinden en niet goed op één lijn zitten. Zo heb ik onlangs samen met Jongerenwerker Stephan Beute een veiligheidscasus van een meisje behandeld. Dat meisje had een echte vertrouwensband met de Jongerenwerker. Toen hebben we besloten dat ik de ‘slecht nieuws gesprekken’ zou doen. Juist om met die duidelijke scheiding te zorgen dat het meisje het volledige vertrouwen bleef houden in de Jongerenwerker en er zo geen kink in de kabel zou komen. Al met al zien we dat hoe we in Moerdijk samenwerken zorgt voor kortere wachtlijsten. Aanmeldingen die bij het CJG binnenkomen bespreken we zorgvuldig met ketenpartners zoals de JGZ, zodat er een snellere doorstroom kan plaatsvinden en passende zorg kan worden ingezet. Bijvoorbeeld een training in het voorliggend veld. Jongeren hoeven minder lang te wachten op de juiste ondersteuning. En daar gaat het uiteindelijk om.”

“Echt goed samenwerken is niet alleen nu, maar zeker ook in de toekomst dé sleutel om de druk op de jeugdzorg te kunnen verlichten”, concludeert Eef Schoneveld (wethouder Zorg gemeenteMoerdijk). “Alleen zo kunnen we zorgen dat onze jongeren ook straks zo snel mogelijk de juiste zorg en ondersteuning krijgen. En dat is belangrijker dan ooit, want in een tijd waarin budgetten en aanbod van zorg en ondersteuning onder druk staan moeten we creatief zijn. Daar zijn we met alle betrokken partijen in Moerdijk en de regio heel goed mee bezig. En daar gaan we dus mee door, want we zijn ons er allemaal van bewust dat dit dé formule is om ook de uitdagingen van straks te kunnen oplossen.”

Bron: Gemeente Moerdijk